Bouwkundig erfgoed en monumenten

Inventaris bouwkundig erfgoed

 

Van kasteel tot arbeiderswoning, van hoeve tot industrieel complex, van dorpsplein tot interbellumwijk, het bouwkundig erfgoed van Vlaanderen is even kleurrijk als divers en herinnert ons dagelijks aan ons rijke verleden.

Een belangrijk project van Onroerend Erfgoed is de geografische inventarisatie van het bouwkundig erfgoed, die is gestart eind jaren 1960. Voor het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) is de inventaris van het bouwkundig erfgoed een kerntaak. Het VIOE is verantwoordelijk voor het beheer en de optimalisatie van het gebruik van de gegevens in de inventarisdatabank. Tegelijk zorgt het Instituut voor de inhoudelijke aanvulling van de gegevens. Voor de gemeente Zwevegem werd in 2006 een publicatie opgesteld door het Agentschap RO-Vlaanderen, Onroerend Erfgoed. Deze publicatie is raadpleegbaar in de gemeentelijke bibliotheek en kan ook aangekocht worden.

Gebouwen die zijn opgenomen in de Inventaris van het bouwkundig erfgoed (Zwevegem) zijn niet wettelijk beschermd. Niettemin vertonen deze gebouwen bouwkundige waardevolle elementen of zijn zij exemplarisch voor één of andere bouwstijl, bouwperiode of architectuur. Enkel de gebouwen met (*) zijn wettelijk beschermd. Via de website van het VIOE kan je nagaan of een gebouw opgenomen is op de Inventaris Bouwkundig Erfgoed. Met een bezoekje aan de dienst Ruimtelijke ordening van de gemeente kan je ook veel te weten komen. 

Bezit je een woning of pand die op de inventaris van het bouwkundig erfgoed staat en wil je verbouwen, dan informeer je beter vooraf bij de dienst Ruimtelijke ordening van de gemeente wat de mogelijkheden en eventuele randvoorwaarden zijn. Vanaf 1 september 2009 dienen bouwaanvragen voor de afbraak van panden, opgenomen in de inventaris, voor advies opgestuurd te worden aan het Agentschap RO-Vlaanderen, Onroerend Erfgoed.

Beschermde monumenten, landschappen en dorpsgezichten

 

Bepaalde gebouwen in Vlaanderen zijn beschermd als monument.

Binnen het verhaal van een bescherming mag niet uit het oog worden verloren dat monumenten niet onveranderlijk en ontoegankelijk zijn. Ook in onze hedendaagse maatschappij nemen ze in de meeste gevallen nog een belangrijke plaats in. Het is niet de bedoeling van een bescherming om een bestaande toestand te bevriezen, maar wel om het erfgoed alle kansen geven om verder te evolueren, zonder daarbij aan waarde in te boeten.

Aanpassings- en verbouwingswerken aan dergelijke gebouwen zijn enkel mogelijk mits een vergunning en een positief advies van het Agentschap RO-Vlaanderen, Onroerend Erfgoed. De Vlaamse overheid geeft voor werkzaamheden aan beschermde monumenten een financiële tegemoetkoming in de vorm van premies voor onderhoud en restauratie. Ook fiscale aftrek is mogelijk.

 

In Zwevegem zijn volgende gebouwen als monument beschermd:

  • Klockemolen, Avelgemstraat 60 (Zwevegem)
  • Oude Pastorie, Deerlijkstraat 123 (Zwevegem)
  • Elektriciteitscentrale Zwevegem, Paul Ferrardstraat 15 (Zwevegem)
  • Mortiersmolen, Tweemolensstraat 25 (Zwevegem)
  • Ophaalbrug Sint-Pietersbrug, Kraaibosstraat (Moen)
  • Sint-Amandus- en Sint-Anna kerk, Otegemplaats (Otegem)
  • Molen Ter Claere, Beerbosstraat 20 (Sint-Denijs)
  • Sint-Dionysius- en Sint-Genesiuskerk, Kerkeberg (Sint-Denijs)
  • Vierkanthoeve "Roden Duifhuize", Moenstraat 10 (Sint-Denijs)
  • Britse Militaire begraafplaats (Heestert)
  • Voormalige Pastorie, Kerkstraat 6 (Moen) 
  • Elektriciteitscentrale (Transfo) (Zwevegem)

Volgende landschappen van Zwevegem zijn beschermd:

  • Kooigembos en Bos van Grandvals

 Volgende dorpsgezichten van Zwevegem zijn beschermd:

  • Vierkanthoeve met omgeving: Roden Duivenhuize